E-Ticaret

E-ticaret, kelime olarak eletronik ortamda gerçekleştirilen ticareti ifade etmektedir. Müşteri adayının satın alma kararını elektronik ortamda ulaştığı bilgiler çerçevesinde vermesi ve çoğunlukla bir web sitesi ya da Internet uygulaması aracılığı ile sipariş vermesi işini tanımlamaktadır.

E-ticaret Şekilleri

E-ticaretin iki şekli bulunmaktadır.

• Firmadan tüketiciye (B2C, Business to customer)
• Firmadan firmaya (B2B, Business to business)

Hedef kitleleri açısından farklılık gösteren bu iki e-ticaret şeklinin doğal olarak farklı gerekleri vardır.

Sanal Mağazaların İşleyişi

Tüketiciye yönelik e-ticaret çoğu durumda sanal mağazalar aracılığıyla yapılır. Sanal Mağazalarda geleneksel bir mağazanın kullandığı satış yöntemi elektronik ortama taşınmıştır. Biraz açmak gerekirse, ürünler mağaza reyonlarında sergilenmekte, beğenilen mal doğrudan reyondan alınmakta ve çoğu kez bir alışveriş arabası ya da sepetine konularak kasaya gidilip ödeme yapıldıktan sonra alışveriş sonlandırılmaktadır. Bu süreç o kadar benzer bir şekilde elektronik ortama taşınmıştır ki, seçilen ürünlerin bilgilerinin sunucuda saklanması için tıklanacak düğmelerde "sepete ekle", bunların listelenmesi için gerekli talimatı gönderecek düğmelere "sepeti göster" gibi açıklamalar konulmuştur. Burada amaç, ziyaretçinin fiziksel ortamda alışık olduğu alışveriş şeklinin e-ticaret uygulamasında da tekrarlanarak yabancılık hissinin ortadan kaldırılmasıdır.

B2B Sistemlerinin İşleyişi

Yaygın olarak kullanılan iki firmadan firmaya satış sistemi; elektronik pazar yerleri ile müşterilere özel e-ticaret sistemleridir. Elektronik pazar yerleri 3 taraflı, müşteriye özel e-ticaret uygulamaları ise 2 taraflıdır.

Elektronik Pazar Yerlerinde bir servis sağlayıcı arz ve talebin bir araya gelmesini sağlayacak bir ortam sunmakta, alıcı ve satıcı firmalar bu ortamda bir araya gelmektedir. Gerçek anlamına benzer şekilde bir pazar yeri mantığı vardır. Yaygın olarak, servis sağlayıcı sunduğu bu hizmetin karşığında bir komisyon ya da üyelik bedeli almaktadır. Bu sistemin en önemli dezavantajı, firmaların çok sayıda elektronik pazar yerine üye olma ve takip etme ihtiyacının olmasıdır. Avantajı ise, bağımsız bir e-ticaret sistemine sahip olmak yerine daha düşük maliyetli olmasıdır. Ancak bu düşük maliyet, çoğu durumda düşük verim elde edildiği için gerçek bir kazanç olmamaktadır. E-pazaryeri sisteminin tam anlamı ile bir firmalar arası e-ticaret şekli olup olmadığı da tartışılabilir. Çünkü yaygın örneklerde bu pazaryerleri bir pazarlama ortamı olarak çalışmaktadır. Buralarda ticaret başlayabilir, ama çoğu kez geleneksel şekillerde sonlandırılır. Yani teklif/sipariş aşamaları elektronik ortamda yürütülmez.

Diğer sistem olan bağımsız ve müşterilere özel e-ticaret sistemleri, genellikle firmanın web sitesinde ya da sunucularında uzaktan erişime izin verdiği bölüme kullanıcı adı ve şifresi ile giriş yapılması ve ticaretin elektronik ortamda yapılması şeklinde yapılandırılır. Müşteri firma, satıcı firmanın e-ticaret ortamına giriş yaptığında siparişlerinin ve tekliflerinin yanı sıra stok durumları, hesap ekstreleri gibi bilgilere de ulaşabilir. Özellikle veri miktarı arttıkça, işlevler zenginleştikçe ve verilerin farklı sunuculardan toplanması durumlarında nispeten yüksek yatırımlar gerekmekle birlikte, sistem oturduktan sonra çarpıcı bir verimlilik artışı ile yapılan yatırımın geri dönüşü kısa sürede sağlanmaktadır.

İlgili Konular

B2B Programı Wetos-E
B2C Programı Wetos-S
Özel Web Uygulamaları

Diğer E-ticaret Seçenekleri

Yukarıda bahsedilen sistemler en yaygın kullanılan sistemlerdir. Bunlar dışında açık arttırma ya da eksiltme, ihale düzenleme ve karma sistemler gibi başkaca seçenekler de e-ticaretin alt kollarıdır.

İhtiyaç Duyulan E-ticaret Sistemi Nasıl Kurulur?

Hedeflenen işlem hacminin ve zamanın yeterli olduğu durumlarda, e-ticaret sistemlerinin özel uygulamalar olarak geliştirilmesi uygun seçenek olabilir. Özel sistem geliştirilmesinin dezavantajı yüksek maliyet ve yapım süresinin daha uzun olmasıdır. Paket uygulamaların dezavantajı ise ihtiyaçların tam olarak karşılanamaması ve alternatiflerin az olmasıdır. Bunun yanında ihtiyaca cevap veren bir paket uygulama bulunduğunda çok daha düşük yatırım maliyetleri sözkonusudur.